coadjutor

hulpgeestelijke, plaatsvervangend bisschop of abt

cocus

kok

codex

handschrift

coelebs,

zie caelebs

coelum,

zie caelum

coelibatus,

zie caelibatus

coemeterio,

zie cemeterio

coemeterium,

zie cemeterium

Coena Domini

Witte Donderdag

cognatio

bloedverwantschap (van moederszijde)

cognationis

van de bloedverwantschap

cognatus

bloedverwant, verwant van moederszijde

cognitus

(vrw. -a) verwant(e)

cognomen

familienaam

coiuges,

zie coniuges

collactanea

zoogzuster

collactaneus

zoogbroeder

collateralis

bloedverwant in de zijlinie

collatie

(<Lat. collatio) vergelijking (van een afschrift met het origineel)

collator

die het recht heeft een ambt te begeven

collatum concordat

komt blijkens vergelijking overeen

collybista

munter (werkman in de munt)

colonellus

overste, kolonel

colonia

pachthoeve

colonus

boer, landbouwer, cijnsman, bouwman, kolonist, bewoner, inwoner

colorator

verver

combustus

(vrw. -a) verbrand

comes

graaf

comitatus

graafschap

comitis

grafelijk

comitissa

gravin

commater

doopmoeder, meter, peet(tante)

commatris

van de doopmoeder

commendator

commandeur, overste

commendator provincialis

landcommandeur

commissaris

(<Lat. commissarius) functionaris met een speciale opdracht, b.v. rechter (raadsheer) die de opdracht heeft gekregen om voor een der partijen diens bewijsstukken in ontvangst te nemen, getuigen te horen enz.

commissarius

gemachtigde, bemiddelaar, commissaris, plaatsvervanger, uitvoerder

commissie

(<Lat. commissie) aanstelling, opdracht

commissie onder het zegel

(<Lat. commissie) opdracht aan een raadsheer om voor een der partijen na het interlocutoir (tussenvonnis, zie ante interlocutoriam sententiam) op bewijs de bewijsprocedure te leiden

commissie op een blijken

(<Lat. commissie) opdracht aan een deurwaarder om op de plaats waar zich een eigendomskwestie voordoet, de zaak te gaan zien en een voorlopige uitspraak te doen

commissio

opdracht, proefstuk, wedstrijd

committeren

(<Lat. committere) aanstellen, een opdracht geven

commorans

verblijvend te

commorans apud

verblijvend bij

commorare

verblijven

communicantes

deelnemers aan Heilig avondmaal of communie

communiceren

(<Lat. communicare)deelnemen aan Heilig avondmaal of communie; meedelen

communitas

gemeente

commutator

wisselaar

comparant

(<Lat. comparat) degene die verschijnt

comparare

verschijnen

compareren

(<Lat. comparare) verschijnen

compater

doopvader, peet(oom), peter

compatris

van de doopvader

compensatis expensis

met compensatie van de gerechtskosten, die beide partijen van elkaar hebben geeist, maar die tegen elkaar wegvallen

compositor calopodiorum

leestmaker, houten schoenvormmaker

compositor vaginarum

wapenschedenmaker

comprivignus

medestiefzoon

computus

rekening

Conceptio Mariae

Maria Ontvangenis, 8 december

concilium

concilie

concludendo

een gevolgtrekking makende, besluitende

concluderen

(<Lat. concludere) tot een slotsom komen, afsluiten

conclusie

(<Lat.conclusie) slotsom (waarin de eiser aan het eind van zijn geschrift zijn vordering voordraagt of waarin de gedaagde aan het eind van zijn antwoord de afwijzing van de eisers vordering voordraagt)

concordat

komt overeen (van een afschrift met het origineel)

concubinatus

concubinaat, buitenechtelijke samenleving van man en vrouw

condemnatie

(<Lat. condemnatio) veroordeling

condemnatum

veroordeling

condemnatus

de veroordeelde

condemnere

veroordelen

condicta

bruid, verloofde

condictus

bruidegom

condimentarius

specerijenkoopman, kruidenier, drogist

conditio

beroep

conditione (sub-)

onder voorwaarde

con(e)stabularius

politieagent, bewaker

con(e)stabulus

politieagent, bewaker

confamiliaris

tot de familie behorend

confessie

(<Lat. confessie) bekentenis, verklaring van de verdachte, waarin hij reageert op de 'articulen examinator' (het ondervragingsgedeelte van het processtuk) van de procureur-generaal, hetzij bekennend of ontkennend

confessio

biecht, bekentenis

confessione et extrema unctione praemunitus

voorzien van de biecht en het Heilig Oliesel

confesso

zaken die in confesso staan zaken waarover beide partijen het eens zijn

confessus

gebiecht

confinatie

(<Lat. confinare) hechtenis

confirinatae

gevormden (vrw.)

confirmati

gevormden (mnl.)

confirmatio

vormsel

confirmatorum (registrum)

register van gevormden

confirmatorum

van gevormden

confirmatus (vrw.-ta)

persoon die het vormsel heeft ontvangen, gevormde

confiteren

(<Lat. confiteor) bekennen

congeneralis

verwant, familielid

coniucti (sunt)

zij zijn getrouwd

coniuctus (vrw. -a)

getrouwd

coniuga

de echtgenote

coniugae

van de echtgenote

coniugalis

getrouwd

coniugatio

huwelijk

coniugatores

echtelieden

coniugatus

getrouwd

coniugere

uithuwelijken, ten huwelijk geven

coniuges

de echtgenoten, gehuwden

coniugialis

huwelijks

coniugis

van de echtgenoot

coniugium

huwelijk

coniugum

van de echtgenoten

coniuncti

gehuwden, echtgenoten

coniunctio

huwelijk, verwantschap; verwanten

coniunx

de echtgenoot, echtgenote

coniunxi matrimonio

heb ik in het huwelijk verbonden

coniurgatus

getrouwd

coniux

echtgenoot, echtgenote

conj...

zie coni..

connubium

huwelijk

consanguineus

(vrw. -a) bloedverwant

consanguinitas

bloedverwantschap

consanguinitatis

van de bloedverwantschap

conscabinus

medeschepen

consensu meo

met mijn toestemnung

consensu parentum

met de toestemming van de ouders

consensu pastoris

met de toestemming van de pastoor

consensu quorum interest

met de toestemming van de belanghebbenden

consenteren

(<Lat. consentire) toestemmen

consequentie

(<Lat. consequentie) gevolg

consideren

(<Lat. considerare) in aanmerking nemen

consignatie

(<Lat. consignatio) het bij het gerecht in bewaring geven van het geld waar het proces om gaat

consigneren

(<Lat. consignare) in bewaring geven van geld aan het gerecht

consiliarius

raadslid, raadsheer, raadgever, bijzitter

consobrina magnus

kleindochter van de zuster van de grootmoeder

consobrina

tantesdochter van moederszijde, dochter van moederszuster (volle of eigen nicht)

consobrinus

volle neef, kind van zus

consobrinus magnus

kleinzoon van de zuster van de grootmoeder

consocer

medeschoonvader

consors

echtgenoot, man

consortis

van de echtgenoot, van de man

constabularius

politieagent, bewaker

constabulus

politieagent, bewaker

constat

het staat vast

consuetis ecclesiae (Romanae) sacramentis

met de gebruikelijke sacramenten van de Rooms-Katholieke) Kerk

consul

raadsheer, vaak ook burgemeester

consultatie

(<Lat. consultatie) beraadslaging, overleg

contectalis

echtgenoot/man, echtgenotelvrouw

contenderen

(<Lat. contendere) eisen

conthoralis

(<Grieks) echtgenote

continuatie

(<Lat. continuatio) het aanhouden (van de volgende stap in de procesgang tot de volgende rechtsdag)

contra

tegen(over)

contractante nuptiali

huwelijkse voorwaarden

contrahunt (matrimonium)

zij sluiten een huwelijk

contrarie

(<Lat. in contrario) in tegenspraak

contraxerunt (matrimonium)

zij hebben een huwelijk gesloten

contraxit sponsalia

hij heeft de trouwbelofte gegeven, hij is verloofd

contribulis

stamgenoot, verwant

contumaciam

verstek

contumacie

(<Lat. contumacia) verstek (bijv. verstek laten gaan bij een rechtszaak)

conubium

huwelijk

conventie

(<Lat. conventie) oorspronkelijk proces (wanneer op de eis van de eiser een tegeneis van de gedaagde volgt, noemt men de eerste de eis in conventie en de tweede deeis in reconventie; de eiser (in conventie) wordt dan gedaagde in reconventie en omgekeerd. Twee processen worden a.h.w. ineengeschoven en met behulp van deze beide termen onderscheiden)

conversus (ad fidem catholicam)

bekeerd (tot het katholiek geloof), bekeerling

copiae

legers

copula conjugalis

echtvereniging, echtverbintenis

copulandus

(vrw. -a) persoon die wil huwen

copulare

trouwen

copulatus

(vrw. -a) getrouwd

copulati fuere

zij zijn getrouwd

copulati fuerunt

zij zijn getrouwd

copulati sunt

zij zijn getrouwd

copulatio

(kerkelijke) huwelijksvoltrekking

coqua

keukenmeid

coquus

kok

coram

in tegenwoordigheid van

coram ... et aliquibus

in tegenwoordigheid van ... en enige anderen

coram iudice

ten overstaan van de rechter

coram me

in mijn tegenwoordigheid

coram me infrascripto pastore

ten overstaan van mij, ondergetekende pastoor

coram notario et testibus

ten overstaan van notaris en getuigen

coram omni plebe

ten overstaan van het gehele volk (publiek)

coram pluribus aliis

in tegenwoordigheid van verscheide anderen

coram plurimis aliis

in tegenwoordigheid van zeer veel anderen

coram populo

in het openbaar

coram quibusdam aliis

in tegenwoordigheid van enige anderen

coram praedicante acatholica

voor de niet-katholieke (protestantse) predikant

coram testibus

ten overstaan van de getuigen

corbifex

mandenmaker

cordarius

touwslager, lijndraaier, koordmaker

corem

bij

coriarius

leerbereider, leerbewerker, (leer)looier, schoenmaker, riemenmaker, gordelmaker

corpore

gezamenlijk

corporeel

(<Lat. corpus) lichamelijk, daadwerkelijk

corpus

lichaam, rechtspersoon

corpus alienum

vreemd element

Corpus Christi

Sacramentsdag

corpusculum

lichaampje

correctie

(<Lat. correctio) bestraffing

correptus

overvallen, weggerukt

corrigeren

(<Lat. corrigere) bestraffen

corrigiarius

riemenmaker, gordelmaker, zadelmaker

corroboreren

(<Lat. corroborare) bevestigen

costa

rib; wederhelft, vrouw

cotarius

boerenarbeider, slijper, arbeider, huisbediende

cotiarius

slijper

credit

neemt voor waar aan (wanneer tijdens een proces aan partijen is opgelegd, kunnen beide partijen der bewijs van hun beweringen bewijsstukken (probatoire articulen) overleggen aan de raadsheercommissaris die de bewijsprocedure leidt. Deze bewijzende stukken worden beantwoord door de tegenpartij. De commissaris geeft met woorden 'credit' 'non credit' of 'nescit' aan hoe de tegenpartij over de stellingen van de ponerende partij denkt. Met 'credit' wordt de geponeerde bewering aanvaard, met 'non credit' bestreden en met Inescit' in het midden gelaten. Het resultaat is, dat de bewijsprocedure zich toespitst op de omstreden stellingen. De met 'credit' beantwoorde stellingen staan verder tussen partijen vast)

cremeterium,

zie cemeterium

cribrarius

zeefmaker

crucesignatus

kruisvaarder

crucifer

kruisvaarder, orderidder

crucis

van het kruis

crumenarius

beurzenmaker, tassenmaker, leerwerker, koffermaker, zadelmaker

crux

kruis